De werking van UV-Licht

De werking van UV-licht

Verantwoord zonnen is gezond! feiten en achtergrond over UV-straling
Een natuurlijk gebruinde huid wordt door veel mensen als aantrekkelijk en gezond ervaren. Naast het uiterlijke effect heeft zonlicht ook aantoonbaar positieve invloeden op lichaam en welzijn. Zo stimuleert het de aanmaak van gelukshormonen, ondersteunt het een gezond slaap-waakritme en draagt het bij aan de productie van vitamine D – een essentiële bouwstof voor botten, het immuunsysteem en de stofwisseling. Omdat direct zonlicht in onze regio’s vaak onregelmatig en moeilijk te plannen is, kan het gecontroleerd gebruik van een bruiningsapparaat een zinvolle aanvulling zijn. Daarbij geldt wel dat dit altijd verantwoord en met mate moet gebeuren. Zo kunnen de voordelen van UV-licht op een bewuste en veilige manier worden benut.

UV-straling samenstelling en werking
Zowel de zon als bruiningsapparaten produceren een spectrum van zichtbaar en onzichtbaar licht. Het onzichtbare licht wordt onderverdeeld in:

• Ultraviolet (UV): onderverdeeld in UVA, UVB en UVC
• Infrarood (IR): warmtestraling, zoals gebruikt bij warmtestralers of infraroodcabines

Alleen UVA- en UVB-straling zijn relevant voor de bruining:

• UVA-stralen zorgen voor de direct zichtbaar bruine teint van de huid (pigmentoxidatie).
• UVB-stralen stimuleren de aanmaak van nieuwe pigmentcellen en de productie van provitamine D₃, dat later in het lichaam wordt omgezet in vitamine D.
• UVC-stralen bereiken het aardoppervlak niet, omdat zij volledig door de ozonlaag worden geabsorbeerd. In bruiningsapparaten worden deze stralen vanzelfsprekend niet gebruikt.

UV in de huid,  indringdiepte en beschermingsmechanismen
Afhankelijk van het huidtype is het bij langere of intensievere blootstelling aan zonlicht, zoals tijdens een vakantie of in de hoogzomer, belangrijk om extra beschermingsmaatregelen te nemen, bijvoorbeeld door het gebruik van een zonnebrandcrème met een geschikte beschermingsfactor (SPF). Wennen aan de zon betekent dat de huid door lichte bruining en een verdikking van de hoornlaag een natuurlijke eigen bescherming opbouwt. Hierdoor kan de huid zonlicht beter verdragen, zonder direct te verbranden.

Bruiningsproces
De huid heeft twee mechanismen om zich tegen overmatige ultraviolette straling te wapenen: bruining en huidverdikking. Deze beide biologische processen vinden uitsluitend plaats in de opperhuid en zijn hetzelfde bij de natuurlijke zon als bij de kunstmatige zon (zonnebank). Hiermee bouwen we onze eigen beschermingsfactor op. Elke huid bevat pigmentcellen (melanocyten), die de (bruine) pigmentkorrels (melanine) aanmaken onder invloed van UV-A- en UV-B-straling. Het aantal pigmentcellen is bij iedereen hetzelfde, of men nu een lichte of een donkere huid heeft. Het vermogen van deze cellen om pigment te maken is echter verschillend. Bij donkere mensen worden meer en grotere pigmentkorrels gevormd dan bij mensen met een blanke huid. Door herhaling van dit proces wordt de hele (opper-) huid langzaam gevuld met dat pigment, het bruiningsproces. Het zal duidelijk zijn dat dit zijn tijd nodig heeft. Men spreekt dan ook wel eens van vertraagde pigmentatie. Dit laatste gebeurd vooral onder invloed van UV-B. UV-A is verantwoordelijk voor directe pigmentatie, kleurt de pigmentcellen bruin en is minder kritisch voor erytheem, wel zijn er hogere doses nodig om een bruining van de huid te realiseren. UVA stimuleert méér dan UVB het huidverouderingsproces. UVB is ook verantwoordelijk voor de aanmaak van het previtamine D3, dat naderhand in andere organen wordt omgezet in het zo noodzakelijke vitamine D. Dit vitamine D is onmisbaar bij de opbouw van de botstructuur en heeft verder een positief effect op de stofwisseling en zorgt voor verlaging van de bloeddruk. Nadeel van UVB is, dat het ook effectief is voor zonnebrand (erytheem). Slechts een kleine overschrijding van de juiste dosis leidt al tot een verbranding van de huid.